Alfabetiseren

Pen! Lezen, luisteren, schrijven. Dé serie voor de fase A0 naar A1

De serie Pen! is in print verschenen: een map met 15 losse katernen plus het schrijfboekje Van Links naar rechts behorend bij de methode.

Taalcoaches in de gemeente De Bilt kunnen gratis een exemplaar krijgen voor hun leerling en een voor zichzelf. Zij kunnen een mail sturen naar de coördinator taalcoaches.

De pdf’s zijn niet meer beschikbaar.

Geïnteresseerden uit andere gemeenten kunnen zich melden bij de auteur. Zij onderzoekt of het mogelijk is er een boek van maken dat voor een lage prijs aangeboden kan worden.

Het printen van alle katernen in kleur is heel duur aangezien het om 260 pagina’s gaat. De cartridges vliegen er doorheen. Aangezien de kleur functioneel is, moet het in kleur. Drukken is goedkoper, maar dan moet het wel een grote oplage worden.

Als je belangstelling hebt, mail dan naar de auteur. Vermeld daarbij:

  • het aantal exemplaren dat je zou willen bestellen
  • de prijs per exemplaar die jij / je organisatie maximaal kunt betalen

Bij deze serie is een website gemaakt: PeNT2.

Hier staan nu zo’n 2000 oefeningen op, met dezelfde plaatjes en in dezelfde opbouw als het schriftelijk materiaal. Ideaal voor huiswerk. De website is geschikt voor pc en tablet, en voor de mobiele telefoon (met deels aangepaste oefeningen). De website wordt nog steeds aangevuld en verbeterd.

De handleiding bij de methode Pen! staat nog steeds in de Mediatheek.

Wat is alfabetiseren precies?

alfabetMet de term alfabetiseren worden verschillende leerprocessen aangeduid:

  • letters leren lezen en schrijven in de moedertaal: je moet dan eerst de fijne motoriek verder ontwikkelen om überhaupt de juiste schrijfbewegingen te kunnen maken
  • woordjes en zinnetjes leren lezen en schrijven in de moedertaal, zowel technisch lezen als begrijpend lezen tot het proces geautomatiseerd verloopt
  • letters en woordjes leren schrijven met een ander alfabet dan dat van je moedertaal, gekoppeld aan de uitspraak in de tweede taal
  • technisch en begrijpend lezen van eenvoudige teksten in de tweede taal, tot het proces geautomatiseerd verloopt

Voor het begeleiden van al deze leerprocessen staat er materiaal in de Mediatheek.

Tot slot: voor de taalcoach die les gaat geven aan een cursist die de taal nog helemaal niet spreekt en die ook geen Engels (of Frans) spreekt: er is een startkatern voor de eerste kennismaking. Hier wordt nog niet geschreven, maar voornamelijk via plaatjes gecommuniceerd.

 

Materiaal voor alfabetiseren: toelichting

Voor het leren maken van de juiste schrijfbewegingen, klik op Motoriek.

Voor het leren lezen en schrijven van woordjes en kleine zinnetjes in de moedertaal (Nederlands als moedertaal) én de tweede taal, is er de serie Pen! In katern 1 tot en met 7 wordt geoefend met de lange en de korte klinkers (a/aa, e/ee enz), uiteraard in combinatie met de medeklinkers. In de katernen 8 en verder komen de klanken met 2 verschillende klinkers aan bod (ie/ jij/ ei/ oe /ui / eu / au /ou).

Er is een handleiding voor taalcoaches om te werken met Pen! Deze bevat per les uitleg, tips en dictees.

Voor het technisch en begrijpend lezen in de tweede taal is er de serie Melkweg.

Eerst kennismaken

Voor je kunt starten met alfabetiseren, is het natuurlijk nodig om eerst kennis te maken met je cursist. Dat zal lastig zijn zonder gemeenschappelijke taal.

Het katern Pen! nr 0 – hallo is bedoeld om door middel van plaatjes te communiceren over wie je bent. Verder staan er begrippen in die je nodig hebt in de lessen: boek, schrift, pen, schrijven enz.

Tot slot staan alle woorden erin die je nodig hebt om tot een volgende afspraak te komen: agenda, getallen 1-30, dagen van de week, maanden.

Het is niet de bedoeling om die woorden te leren schrijven, dat komt vanzelf in de lessenserie per klank.

 

Motoriek

Cursisten die in hun moedertaal niet hebben leren schrijven, beschikken doorgaans nog niet over de fijne motoriek die hiervoor nodig is. Zij kunnen eerst oefenen met:

  • het trekken van lijntjes van a naar b naar c
  • het maken van streepjes, slingertjes en rondjes

Hieronder staan enige werkbladen. Als dit onvoldoende is, biedt een boek voor kleuters uitkomst. Je kunt de bladen ook meerdere keren laten doen.

Vervolgens kunnen zij de werkbladen per letter doen. Ook daar wordt geoefend met streepjes en rondjes, om daarna de letter te kunnen schrijven.

Het alfabet, hoofd- en kleine letters

A B C D E F G
zing met ons de letters mee
H I J K L M N O P
Q R S T U V W
X IJ Z goed opgelet
dit zijn de letters van het alfabet

Het boekje met letters bij Pen! is klaar:
Van links naar rechts met Pen! boekje

Letterbladen (losse letters)

De serie Pen! Lezen, luisteren, schrijven – inleiding

In de serie Pen! leert de cursist Nederlands lezen en schrijven aan de hand van plaatjes die korte woorden afbeelden. In de eerste 7 katernen gaat het om het typisch Nederlandse verschil tussen korte en lange klinkers (man/ maan, pot/ poot).

In katernen 8 tot en met 13 komen de klanken die met twee letters geschreven worden, zoals IE, EU, UI.

Leren lezen en schrijven gebeurt door de uitspraak (klank) te koppelen aan het schrift. De taalcoach is dus heel belangrijk, hij/zij leest voor.

Op de website staan geluidsfragmenten voor losse woorden, en voor o.a. dictees.

De  Handleiding taalcoaches Pen! is geschreven voor taalcoaches die geen taaldocent zijn (geweest). In deze handleiding vind je uitleg, tips en dictees per katern.

 

 

Handleiding taalcoaches: Werken met Pen!

In deze handleiding vind je uitleg hoe bepaalde grammatica en uitspraakregels zijn in het Nederlands. Dit is voor je eigen achtergrond. Daarnaast zijn er tips wat je hiervan uitlegt aan de cursist, en hoe je dat kunt doen.

Verder staan hier de oplossingen van sommige oefeningen (nog niet allemaal), en natuurlijk de teksten van de dictees.

In de handleiding is nu aangegeven wanneer je welke schrijfbladen kunt gebruiken als introductie voor het katern.

Deze handleiding is nog niet helemaal af. De laatste aanpassing: 22 november 2017. Op de laatste pagina staat aangegeven wat er gewijzigd is in de katernen.

Handleiding taalcoaches Pen!

 

Pen! Schrijfboekje Van links naar rechts (het Latijnse schrift leren)

Aan de hand van de woorden van de serie Pen! leer je stap voor stap het Latijnse schrift.

Als je dit boekje print, doe het dan verkleind, dan zijn de ‘hulplijnen’ precies goed.

Van links naar rechts met Pen! boekje

Alle schrijfbladen zijn er ook los, bij het betreffende katern van Pen!

Pen! 1 – pak en bak

Hieronder staan de losse schrijfbladen en het geluidsmateriaal bij Pen 1.

Het schriftelijk materiaal is beschikbaar via Taalpunten De Bilt.

Als je het Latijnse schrift nog niet beheerst, moet je oefenen met het schriftelijk materiaal. Als je dit wél beheerst, maar klank en schrift nog niet goed kunt verbinden, is de website een uitstekend alternatief. Je kunt daar per les zo’n 150 oefeningen vinden. Er wordt gewerkt met geluid en met plaatjes.

Voorlopig is er nog geen login.

Schrijfbladen:

 

Geluidsfragmenten afspelen

1.10 – nieuwe woorden

1.13 – woordparen

1.14 – dictee

Downloaden

Downloaden: klik op de link met de rechter muisknop – koppeling opslaan als …

Pen! 2 – man en maan

Hieronder staan de losse schrijfbladen en het geluidsmateriaal bij Pen 2.

Het schriftelijk materiaal is beschikbaar via Taalpunten De Bilt.

Als je het Latijnse schrift nog niet beheerst, moet je oefenen met het schriftelijk materiaal. Als je dit wél beheerst, maar klank en schrift nog niet goed kunt verbinden, is de website een uitstekend alternatief. Je kunt daar per les zo’n 150 oefeningen vinden. Er wordt gewerkt met geluid en met plaatjes.

Voorlopig is er nog geen login.

 

Schrijfblad:

pen 2.1 – h en n – pan en haan

 

 

Geluidsfragmenten afspelen

2.10 – nieuwe woorden

2.14 – woordparen

2.15 – dictee

Downloaden

Downloaden: klik op de link met de rechter muisknop – koppeling opslaan als …

Pen! 3 – pen en peen

Hieronder staan de losse schrijfbladen en het geluidsmateriaal bij Pen 3.

Het schriftelijk materiaal is beschikbaar via Taalpunten De Bilt.

Als je het Latijnse schrift nog niet beheerst, moet je oefenen met het schriftelijk materiaal. Als je dit wél beheerst, maar klank en schrift nog niet goed kunt verbinden, is de website een uitstekend alternatief. Je kunt daar per les zo’n 150 oefeningen vinden. Er wordt gewerkt met geluid en met plaatjes.

Voorlopig is er nog geen login.

 

Schrijfbladen:

pen 3.1 e – hek en pen

pen 3.2 w en z – web en zes

Geluidsfragmenten afspelen

3.14 Welk woord hoor je?

3.15 Dictee

 

Downloaden

Downloaden: klik op de link met de rechter muisknop – koppeling opslaan als …

Pen! 4 – de regen

Hieronder staan de losse schrijfbladen en het geluidsmateriaal bij Pen 4.

Het schriftelijk materiaal is beschikbaar via Taalpunten De Bilt.

Als je het Latijnse schrift nog niet beheerst, moet je oefenen met het schriftelijk materiaal. Als je dit wél beheerst, maar klank en schrift nog niet goed kunt verbinden, is de website een uitstekend alternatief. Je kunt daar per les zo’n 150 oefeningen vinden. Er wordt gewerkt met geluid en met plaatjes.

Voorlopig is er nog geen login.

 

Geluidsfragmenten afspelen

4.12 welk woord hoor je?

4.13 dictee

Downloaden

Downloaden: klik op de link met de rechter muisknop – koppeling opslaan als …

Pen! 5 – pot en poot

Hieronder staan de losse schrijfbladen en het geluidsmateriaal bij Pen 5.

Het schriftelijk materiaal is beschikbaar via Taalpunten De Bilt.

Als je het Latijnse schrift nog niet beheerst, moet je oefenen met het schriftelijk materiaal. Als je dit wél beheerst, maar klank en schrift nog niet goed kunt verbinden, is de website een uitstekend alternatief. Je kunt daar per les zo’n 150 oefeningen vinden. Er wordt gewerkt met geluid en met plaatjes.

Voorlopig is er nog geen login.

 

Schrijfbladen:

pen 5.1 o – pot en oog

pen 5.2 f en x – slof en box

 

Afspelen of downloaden:

5.10 welk woord hoor je?

5.11 dictee

Downloaden: klik op de link met de rechter muisknop – koppeling opslaan als ….

Pen! 6 – de winkel is open

Hieronder staan de losse schrijfbladen en het geluidsmateriaal bij Pen 6.

Het schriftelijk materiaal is beschikbaar via Taalpunten De Bilt.

Als je het Latijnse schrift nog niet beheerst, moet je oefenen met het schriftelijk materiaal. Als je dit wél beheerst, maar klank en schrift nog niet goed kunt verbinden, is de website een uitstekend alternatief. Je kunt daar per les zo’n 150 oefeningen vinden, waaronder 2 dictees. Er wordt gewerkt met geluid en met plaatjes.

Voorlopig is er nog geen login.

 

Schrijfbladen:

pen 6.1 i – ik en kip

pen 6.2 – hoofdletters D en H

 

Geluidsfragmenten afspelen

6.10 welk woord hoor je?

6.11 dictee

Downloaden

Downloaden: klik op de link met de rechter muisknop – koppeling opslaan als …

Pen! 7 – het stuur van de bus

Hieronder staan de losse schrijfbladen en het geluidsmateriaal bij Pen 7.

Het schriftelijk materiaal is beschikbaar via Taalpunten De Bilt.

Als je het Latijnse schrift nog niet beheerst, moet je oefenen met het schriftelijk materiaal. Als je dit wél beheerst, maar klank en schrift nog niet goed kunt verbinden, is de website een uitstekend alternatief. Je kunt daar per les zo’n 150 oefeningen vinden, waaronder 2 dictees. Er wordt gewerkt met geluid en met plaatjes.

Voorlopig is er nog geen login.

Schrijfbladen:

pen 7.1 – u en c, uur – cent – acht

pen 7.2 – hoofdletters E, I, T, Z